Vận hành trạm xử lý nước thải là một công việc kỹ thuật phức tạp, đòi hỏi sự hiểu biết sâu về công nghệ, vi sinh và thiết bị. Chỉ cần một sai sót nhỏ cũng có thể dẫn đến việc hệ thống hoạt động kém hiệu quả, thậm chí không đạt tiêu chuẩn xả thải.

Trong thực tế, có rất nhiều lỗi phổ biến xảy ra trong quá trình vận hành trạm xử lý nước thải. Bài viết này sẽ giúp bạn nhận diện các lỗi thường gặp, phân tích nguyên nhân và đưa ra giải pháp khắc phục hiệu quả.

I. Lỗi liên quan đến hệ vi sinh vật (bể sinh học)

Đây là nhóm lỗi nghiêm trọng nhất trong trạm xử lý nước thải, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả xử lý.

1. Bùn khó lắng / Bùn nổi (Bulking & Rising Sludge)

Hiện tượng

• Bùn lắng chậm hoặc không lắng
• Xuất hiện váng trắng trên bề mặt
• TSS đầu ra tăng cao

Nguyên nhân

• Thiếu dinh dưỡng (N, P)
• Tỷ lệ F/M thấp (thiếu thức ăn)
• DO thấp kéo dài
• Vi khuẩn dạng sợi phát triển mạnh
• Tuổi bùn (SRT) quá cao

Cách khắc phục

• Điều chỉnh tỷ lệ BOD:N:P ≈ 100:5:1
• Tăng sục khí → DO > 2 mg/L
• Tăng tuần hoàn bùn
• Dùng hóa chất (H₂O₂, chlorine liều thấp) để kiểm soát vi khuẩn dạng sợi

@greentechmedia

Bùn không còn chỉ là chất thải 🧐🌱 #greentech #moitruongxanh #mitsubishi #moitruong #MBR

♬ Principled – L3ahpar

2. Bùn bông mịn, nước đục (Pin Floc)

Hiện tượng

• Nước sau xử lý vẫn đục
• Bùn không kết bông

Nguyên nhân

• Tuổi bùn quá thấp
• Tải trọng hữu cơ cao
• Sốc tải đột ngột

Khắc phục

• Giảm xả bùn dư
• Ổn định tải đầu vào
• Điều chỉnh vận hành hệ sinh học

3. Bùn già (Old Sludge)

Hiện tượng

• Bùn màu nâu sẫm
• Nhiều bọt, mùi khó chịu
• Hiệu quả xử lý giảm

Nguyên nhân

• SRT quá cao
• Vi sinh bị già hóa

Khắc phục

• Tăng xả bùn dư
• Làm mới hệ vi sinh

4. Bể sinh học có mùi H₂S

Nguyên nhân

• Thiếu oxy nghiêm trọng (DO ≈ 0)
• Quá trình chuyển sang kỵ khí

Khắc phục

• Kiểm tra hệ sục khí
• Tăng cường cấp khí ngay lập tức

II. Lỗi liên quan đến thiết bị cơ – điện

Thiết bị là “xương sống” của trạm xử lý nước thải. Khi gặp sự cố sẽ ảnh hưởng toàn hệ thống.

Thiết kế hệ thống xử lý nước thải: Các bước & lưu ý quan trọng

Quy trình xử lý nước thải công nghiệp chi tiết từ A–Z

5. Hệ thống sục khí kém hiệu quả

Hậu quả

• DO thấp
• Vi sinh chết
• Bùn nổi, có mùi

Nguyên nhân

• Máy thổi khí hỏng
• Đĩa phân phối khí bị tắc
• Rò rỉ đường ống

Khắc phục

• Bảo trì định kỳ
• Vệ sinh đĩa khí
• Thay thế thiết bị hỏng

6. Bơm hoạt động sai hoặc hỏng

Hiện tượng

• Bơm không chạy → tràn bể
• Bơm chạy liên tục → quá tải

Nguyên nhân

• Hỏng phao báo mức
• Tắc đường ống
• Lỗi bảo vệ điện

Khắc phục

• Kiểm tra phao
• Vệ sinh bơm
• Lắp bảo vệ quá dòng

III. Lỗi trong quy trình vận hành

Đây là lỗi phổ biến do yếu tố con người trong trạm xử lý nước thải.

7. Không theo dõi & ghi chép số liệu

Hậu quả

• Không phát hiện sự cố sớm
• Không tối ưu được hệ thống

Khắc phục

Ghi chép hàng ngày:

• Lưu lượng
• pH
• DO
• MLSS
• Nhiệt độ

8. Không bảo dưỡng định kỳ

Hậu quả

• Thiết bị hỏng đột ngột
• Chi phí sửa chữa cao

Khắc phục

Lập kế hoạch bảo trì:

• Hàng ngày
• Hàng tuần
• Hàng tháng

9. Xả bùn không đúng cách

Hậu quả

• Mất vi sinh có lợi
• Sốc hệ thống

Nguyên nhân

• Xả quá nhiều một lần

Khắc phục

• Xả bùn từ từ
• Dựa vào MLSS và SRT

10. Không có kế hoạch ứng phó sự cố

Hậu quả

• Xử lý sai khi xảy ra sự cố
• Làm hệ thống nghiêm trọng hơn

Khắc phục

Lập quy trình ứng phó:

• Mất điện
• Hỏng bơm
• Sốc tải

IV. Lỗi về thiết kế & quản lý

Một số lỗi xuất phát từ thiết kế ban đầu của trạm xử lý nước thải.

11. Công suất thiết kế không phù hợp

Hiện tượng

• Quá tải hoặc dư tải

Khắc phục

• Đánh giá lại nhu cầu
• Cải tạo hoặc nâng cấp hệ thống

12. Tiền xử lý không hiệu quả

Hậu quả

• Dầu mỡ, hóa chất vào bể sinh học
• Vi sinh bị “sốc” hoặc chết

Khắc phục

Đảm bảo:

• Lọc rác
• Tách dầu
• Bể điều hòa hoạt động tốt

Kết luận

Việc vận hành trạm xử lý nước thải đòi hỏi sự kết hợp giữa kỹ thuật, kinh nghiệm và quy trình quản lý chặt chẽ. Nhận diện sớm các lỗi và xử lý kịp thời sẽ giúp hệ thống vận hành ổn định, tiết kiệm chi phí và đảm bảo đạt tiêu chuẩn môi trường.

 Hotline: 0909 042 451

Tiktok: Link

Fanpage: Link