Xử lý nước thải là gì? Tổng quan quy trình & công nghệ phổ biến hiện nay

Xử lý nước thải là gì?

Xử lý nước thải là quá trình áp dụng các giải pháp công nghệ nhằm loại bỏ các chất ô nhiễm ra khỏi nước thải phát sinh từ sinh hoạt, công nghiệp, y tế, nông nghiệp,… trước khi xả ra môi trường hoặc tái sử dụng.

Mục tiêu của xử lý nước thải không chỉ là đáp ứng quy chuẩn xả thải, mà còn:

• Bảo vệ môi trường nước và hệ sinh thái

• Giảm tác động tiêu cực đến sức khỏe con người

• Tối ưu tài nguyên nước trong bối cảnh khan hiếm

• Hướng tới phát triển bền vững & kinh tế tuần hoàn

Tại sao cần xử lý nước thải?

Nếu không được xử lý đúng cách, nước thải chứa:

• Chất hữu cơ (BOD, COD)

• Chất rắn lơ lửng (TSS)

• Chất dinh dưỡng (Nitơ, Photpho)

• Vi sinh vật gây bệnh

• Kim loại nặng, hóa chất độc hại

…sẽ gây ra ô nhiễm nguồn nước, mùi hôi, suy giảm hệ sinh thái và vi phạm quy định pháp luật về môi trường.

Quy trình xử lý nước thải cơ bản hiện nay

Một hệ thống xử lý nước thải tiêu chuẩn thường bao gồm các công đoạn chính sau:

1. Xử lý cơ học (Tiền xử lý)

Đây là bước đầu tiên trong quy trình xử lý nước thải, nhằm loại bỏ các tạp chất có kích thước lớn và chất rắn vô cơ.

Các công trình xử lý cơ học phổ biến gồm:

• Song chắn rác: Giữ lại rác thô như bao nilon, gỗ, nhựa, vải…

• Bể lắng cát: Tách cát, sỏi, vật liệu nặng nhằm bảo vệ thiết bị phía sau

• Bể lắng sơ cấp (bể lắng 1): Loại bỏ các chất rắn lơ lửng (TSS) có tỷ trọng lớn, tạo thành bùn thô

=>  Mục đích chính: giảm tải ô nhiễm cho các công đoạn xử lý phía sau.

2. Xử lý sinh học – Trọng tâm của hệ thống xử lý nước thải

Xử lý sinh học là giai đoạn quan trọng nhất, sử dụng vi sinh vật để phân hủy các chất ô nhiễm hữu cơ hòa tan.

Nguyên lý xử lý sinh học

Vi sinh vật (vi khuẩn, nấm, protozoa…) sẽ:

• Oxy hóa chất hữu cơ (BOD, COD)

• Chuyển hóa Nitơ (N) và Photpho (P)

• Tạo thành bùn sinh học có thể tách ra khỏi nước

Các công nghệ xử lý sinh học phổ biến hiện nay

• Bùn hoạt tính (Conventional Activated Sludge):
  Nước thải được sục khí trong bể hiếu khí để vi sinh vật hiếu khí phân hủy chất hữu cơ

• MBBR (Moving Bed Biofilm Reactor):
  Sử dụng giá thể vi sinh di động, tăng mật độ vi sinh và hiệu suất xử lý

• SBR (Sequencing Batch Reactor):
  Bể sinh học vận hành theo mẻ, tích hợp nhiều giai đoạn trong một bể

• UASB (Upflow Anaerobic Sludge Blanket):
  Công nghệ kỵ khí, phù hợp với nước thải có nồng độ hữu cơ cao

• UMBR (Upflow Multi-layer Bioreactor):
  Hiệu quả cao trong xử lý nước thải giàu Nitơ

Sau xử lý sinh học, hỗn hợp nước – bùn được đưa qua bể lắng thứ cấp (bể lắng 2) để:

• Tách bùn hoạt tính ra khỏi nước

• Tuần hoàn bùn về bể sinh học nhằm duy trì mật độ vi sinh

3. Xử lý hóa lý & khử trùng (Xử lý tinh)

Đây là bước xử lý cuối cùng để đạt tiêu chuẩn xả thải nghiêm ngặt hoặc phục vụ tái sử dụng nước.

Các phương pháp xử lý hóa lý phổ biến:

• Keo tụ – tạo bông: Sử dụng phèn PAC, polymer để loại bỏ cặn mịn, màu

• Hấp phụ: Than hoạt tính xử lý mùi, màu, kim loại nặng

• Lọc màng: MF, UF, RO giúp loại bỏ hạt siêu mịn, vi sinh, muối hòa tan

Khử trùng nước thải

Khử trùng là bắt buộc trước khi xả thải, nhằm tiêu diệt vi sinh gây bệnh:

• Chlorine

• Ozone

• Tia UV
  

Xử lý bùn trong hệ thống xử lý nước thải

Bùn phát sinh từ bể lắng sơ cấp và thứ cấp cần được xử lý riêng biệt.

Quy trình xử lý bùn thường gồm:

1. Làm đặc bùn

2. Ổn định bùn (hiếu khí hoặc kỵ khí)

3. Ép khử nước bùn bằng:
   • Máy ép bùn khung bản

   • Máy ép bùn băng tải

   • Máy ép bùn ly tâm

=> Bùn sau xử lý có thể:

• Chôn lấp

• Sử dụng trong nông nghiệp (nếu đạt chuẩn)

• Đốt hoặc xử lý nhiệt

Các công nghệ xử lý nước thải phổ biến hiện nay

• Xử lý nước thải sinh hoạt

• Xử lý nước thải công nghiệp

• Xử lý nước thải y tế

• Xử lý nước thải chế biến thực phẩm

• Xử lý nước thải dệt nhuộm, xi mạ, hóa chất

Mỗi loại nước thải sẽ cần thiết kế công nghệ xử lý nước thải riêng, phù hợp với:

• Tính chất ô nhiễm

• Quy chuẩn xả thải

• Diện tích & chi phí đầu tư

• Chi phí vận hành (OPEX)
  

@greentechmedia

Nước thải sau khi rời nhà máy sẽ đi đâu ? #greentech #moitruongxanh #congnghexanh #MBR #sinhvien

♬ nhạc nền – Greentech Media – Công Nghệ Xanh Media

Kết luận

Xử lý nước thải là một hệ thống công nghệ tổng hợp, bao gồm xử lý cơ học – sinh học – hóa lý – xử lý bùn, đóng vai trò then chốt trong bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Việc lựa chọn công nghệ xử lý nước thải phù hợp không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, mà còn tối ưu chi phí và hướng tới tái sử dụng tài nguyên nước trong tương lai.

Hotline: 0909 042 451

Tiktok: Link

Fanpage: Link

Email: info@greentechvietnam.com

– kimnganvu@greentechvietnam.com